Avrupa Vejeteryan Birliǧi

written/translated by: Christian W.

 
back to the list of chapters

Saglik için Gerekli

Vejetaryen Beslenme

Vejetaryen beslenme insan sagligi açisindan faydali ve uygulamasi keyifli bir yöntemdir. Vejetaryen beslenme aliskanliklari lezzetli ve saglikli genis bir besin yelpazesi üzerine kurulmustur. Vejetaryenler, et, balik ve kümes hayvanlarini yemezler. Günlük diyetlerine süt ve süt ürünleri ekleyen vejetaryenlere laktik vejetaryen ve bunun yaninda yumurta yiyenlere ovo-laktik vejetaryen denir. Vegan 'lar (tam vejetaryenler) et, balik, kümes hayvanlarindan baska yumurta, süt ve süt ürünleri gibi diger hayvansal gidalari da yemezler.

Saglikli Bir Kalp Için

Vejetaryenlerin kolesterol seviyesi et yiyenlere göre çok düsüktür ve kalp rahatsizliklari çok nadir görülür. Bunun sebebini bulmak hiç zor olmasa gerek. Vejetaryen yemeklerde doymus yag asiti düsüktür ve çogunlukla ya hiç yada çok az kolesterol içerirler. Kolesterol, et, süt, yumurta gibi hayvansal ürünlerde bulundugundan veganlarin diyeti kolesterolsüzdür.

Vejetaryen diyetle alinan proteinin bir çok avantaji vardir. Yapilan arastirmalar, proteini sadece bitkisel kaynaklardan almanin, alinan yag miktari ve türü degismese bile kanda kolesterol seviyesini düsürdügünü göstermistir. Ve düsük yag seviyeli vejetaryen diyetin, diger beslenme aliskanliklarina açik bir üstünlügü oldugu yine bu arastirmalarda ortaya konulmustur.

Yüksek Tansiyondan Korunmak Için

Geçmisi 1920'lere kadar dayanan çok sayida arastirma vejetaryenlerin tansiyonlarinin, digerlerine oranla daha düsük oldugunu göstermistir. Vejetaryen diyete et eklenince tansiyonun hizla ve gözle görülür biçimde tekrar yükseldigi ortaya koyulmus bir gerçektir. Günlük diyetteki sodyum miktarini azaltmanin yani sira vejetaryen beslenme yüksek tansiyonla mücadeleye destek olacaktir. Vejetaryen diyeti tercih eden yüksek tansiyon hastasi bir çok kisi, tansiyon ilacina ihtiyaç duymamaktadir.

Seker Hastaligini Kontrol Altinda Tutmak Için

Seker hastaligi üzerine yapilan son arastirmalar, sadece bitkisel besinlerde bulunan kompleks karbonhidratlar yönünden zengin ve yag orani düsük diyet reçetelerinin diyabeti kontrol altinda tutmak için en uygun beslenme sekli oldugunu göstermistir. Seker hastalarinda kalp hastaligi riski çok yüksek oldugundan, yagdan ve kolesterolden kaçinmak seker hastaligi diyetlerinin temel çikis noktasi olmaktadir. Buna en uygun beslenme biçimi de vejetaryen beslenmedir. Bütün insüline bagimli seker hastalarinin insülin almasi gerekse de, bitkisel kökenli diyetler, insülin ihtiyacini düsürmektedir.

Kanserden Korunmak Için

Vejetaryen beslenmenin kanseri önleyici etkisi vardir. Vejetaryenler üzerine yapilan bir arastirma, kanser yüzünden ölüm oraninin genel nüfusa oranla çok düsük oldugunu göstermistir. Bitkisel kökenli beslenme aliskanliklarinin yaygin oldugu ülkelerde gögüs kanseri oranlarinin çarpici bir sekilde düsük oldugu gözlenmistir. Bu ülkeler Bati tarzi et temelli beslenme aliskanliklari kazandikça, gögüs kanseri oranlarinda artis olmustur.
Vejetaryenler arasinda kalin bagirsak kanserine yakalanma riski et yiyenlere göre çok büyük oranda düsüktür.
Vejetaryen beslenme kanseri nasil engelliyor? Öncelikle et temelli diyetlerle karsilastirildiginda daha az yag içerdigi ve buna ek olarak daha fazla lif içerdigi görülür. Ayrica vejetaryenler bitki pigmenti beta-karoten tüketirler. Bundan baska güncel bir arastirma süt ve süt ürünlerinin içindeki dogal sekerin bazi kadinlarda yumurtalik kanserine sebep oldugunu ortaya çikarmistir.

Vejetaryen diyetin bir çok anti-kanserojen etkisi günümüzde henüz açiklanabilmis degildir. Örnegin arastirmacilar, vejetaryenlerin kanlarinda kanser hücrelerini arayip yok eden ve “dogal katil hücre” denen belli bir tür akyuvarin neden daha çok bulundugunu açiklayamamistir.

Kalsiyumun Vücutta Tutulmasi

Vejetaryen metabolizmasi daha az börek tasi ve safra kesesi tasi olusturmaktadir. Ya hiç yada daha az hayvansal protein aldiklarindan daha düsük osteoporoz riski tasirlar. Vücuda yüksek oranda kalsiyum alimi, kemiklerden kalsiyum kaybini hizlandirir. Bitkisel temelli beslenme aliskanliklarinin yerlesmis oldugu ülkelerde kalsiyum alimi düsük olsa da osteoporozun çok nadir görülüyor olmasi bu sebepten yola çikarak açiklanabilir.

Vejetaryen Diyeti Hazirlamak

Vücudun günlük besin ihtiyacini rahatlikla karsilayacak bir vejetaryen diyet hazirlamak çok kolaydir. Tahillar, sebzeler, tane ve tohumlar, protein ve demir yönünden çok zengindir. Yesil yaprakli bitkiler, fasulye, mercimek, nohut ve kurutulmus meyveler mükemmel birer kalsiyum deposudur.

D Vitamini, normal sartlarda günes isigi yardimiyla deri altinda üretilmektedir. Düzenli olarak günes isigi alan kisiler, D vitaminini besinlerden takviye etmek zorunda kalmazlar. Koyu tenli olan yada Kuzey ülkelerinde yasayan kisiler yil boyunca ihtiyaç duyduklari D Vitaminini vücutlarinda üretmekte zorlanirlar. Bu yüzden D vitamini güçlendirilmis besinler araciligiyla tamamlanabilir. Kahvalti için hazirlanmis çesitli tahil ürünleri, soya sütü ve multivitaminler D Vitamini elde edilebilecek kaynaklardan bazilaridir.

B12 vitamini güçlendirilmis besinlerde bol miktarda bulunur. Soya ürünleri, kahvalti için hazirlanmis çesitli tahil ürünleri ve Vegetarian Support Formula'nin besleyici mayasi B12 elde edilebilecek kaynaklardir. B12 Vitamini eksikligi pek rastlanan bir durum olmasa da, kati vejetaryenler, diyetlerine bu vitamini eklemeyi unutmamalari gerekir. Ürünlerin etiketlerini okurken, içindekiler listesinde “Siyanokobalamin” kelimesini arayabilirler. B12 Vitaminin bu biçimi, bu vitaminin en iyi absorbe edildigi sekildir.



Listeye geri dön 2. 3Adım kuralı
 

 


© European Vegetarian Union - Contact form